Ψηφιακός Χάρτης
Περιηγηθείτε στον ψηφιακό χάρτη των Ναυτικών Τεχνών των Κυκλάδων: maritimetrades.archipelagonetwork.org.
Οι Κυκλάδες φιλοξενούν πλήθος ναυτικών τεχνών και επαγγελμάτων, τα οποία αναπτύχθηκαν με ποικίλους τρόπους στην Ελλάδα από την αρχαιότητα ως τις μέρες μας. Το πρότζεκτ αυτό ανιχνεύει το αποτύπωμα τριών αλληλένδετων παραδοσιακών πρακτικών – της ξυλοναυπηγικής, της παράκτιας αλιείας και θαλάσσιας μεταφοράς – στην Αμοργό, τα Κουφονήσια, την Πάρο, τη Σαντορίνη και τη Σύρο.
Μέσω της επιτόπιας ψηφιοποίησης αρχειακών συλλογών, καθώς και της παραγωγής εκτενούς υλικού οπτικοακουστικής τεκμηρίωσης, οι Ναυτικές Τέχνες των Κυκλάδων παρέχουν ένα ψηφιακό αρχείο που μαρτυρά τις τεχνικές και εμπειρικές γνώσεις αυτών των κοινοτήτων, καθώς και σχετικές πολιτισμικές πρακτικές και πεποιθήσεις. Για περισσότερο από δώδεκα μήνες, στο πλαίσιο αυτού του έργου παρήχθησαν χιλιάδες φωτογραφίες τεκμηρίωσης ταξινομημένες σε 43 διακριτές συλλογές, δεκάδες ώρες επιτόπιων ηχογραφήσεων και ψηφιοποιημένων ηχογραφήσεων, τρισδιάστατα μοντέλα επιλεγμένων εργαλείων επεξεργασίας ξυλείας, καθώς επίσης πάνω από 500 ψηφιοποιημένες φωτογραφίες και σπάνια αρχειακά έγγραφα, που παρουσιάζονται σε 19 αρχειακές συλλογές, και μια σειρά ντοκιμαντέρ 12 επεισοδίων.
Το υλικό αυτό, που παρουσιάζεται διαδικτυακά και, στη συνέχεια, σε μια σειρά δημόσιων προγραμμάτων στα πέντε νησιά που συμμετέχουν στο έργο, επιδιώκει να αναδείξει το ζωντανό και καίριο ρόλο που διαδραματίζουν αυτές οι πρακτικές στις σημερινές νησιωτικές κοινότητες των Κυκλάδων, αλλά και να υποστηρίξει το ρόλο που πρόκειται να λάβουν στη μελλοντική κοινωνική, πολιτισμική και οικονομική ανάπτυξη της περιοχής.
Ο διαδραστικός χάρτης του έργου παρουσιάζει μια επιλογή από αυτά τα μέσα, συμπεριλαμβανομένων αρχειακών συλλογών, φωτογραφικών τεκμηρίων και μιας σειράς βίντεο-πορτραίτων που δημιουργήθηκαν με ξυλοναυπηγούς, ψαράδες και καπετάνιους σε κάθε νησί. Οι συλλογές αυτές, οι οποίες συμπληρώνονται σε τακτική βάση, διατίθενται με άδεια ανοικτής πρόσβασης Creative Commons, με στόχο τη διευκόλυνση της κυκλοφορίας και επανάχρησής τους.
Υπό την αιγίδα και με την οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού.
Σειρά εκθέσεων Τέχνες της θάλασσας
Το Δίκτυο Αρχιπέλαγος, σε συνεργασία με τον Επαγγελματικό Αλιευτικό Σύλλογο Αμοργού, το Goethe-Institut Athen, τον Δήμο Πάρου και τα «Καπετανέικα», παρουσίασαν την έκθεση Τέχνες της θάλασσας στην Αμοργό, την Αθήνα και την Πάρο την περίοδο καλοκαίρι-φθινόπωρο 2024. Οι εκθέσεις πραγματοποιήθηκαν από τις 14 έως τις 22 Ιουνίου στον Αθλητικό, Ναυτικό και Πολιτιστικό Σύλλογο Αμοργού, από τις 4 Ιουλίου έως τις 21 Σεπτεμβρίου στο Goethe-Institut Athen και από 17 έως τις 21 Σεπτεμβρίου 2024 στην Αίθουσα Τέχνης «Άγιος Αθανάσιος» στη Νάουσα.
Σε επιμέλεια των Maurizio Borriello και του Jacob Moe, οι Τέχνες της θάλασσας χαρτογραφούν την πλούσια ναυτική παράδοση των Κυκλάδων και παρουσιάζουν σημερινές ξυλοναυπηγικές, αλιευτικές και ναυτιλιακές κοινότητες της Αμοργού, των Κουφονησίων, της Πάρου, της Σαντορίνης και της Σύρου μέσα από αρχειακό υλικό, φωτογραφίες-ντοκουμέντα, ηχητικά κολάζ και ντοκιμαντέρ μικρού μήκους.
Σε επιμέλεια του Maurizio Borriello και του Jacob Moe, οι Τέχνες της θάλασσας συνδύασαν ιστορικό αρχειακό υλικό με σύγχρονα οπτικοακουστικά τεκμήρια, αποτέλεσμα της επιτόπιας έρευνας που διεξήχθη κατά τη διάρκεια του 2023-24 από το Δίκτυο Αρχιπέλαγος στο πλαίσιο του πρότζεκτ Ναυτικές τέχνες των Κυκλάδων. Το αποτέλεσμα αποτυπώνει τις πλούσιες ναυτικές παραδόσεις των Κυκλάδων και εξερευνά τις σημερινές ξυλοναυπηγικές, αλιευτικές και ναυτιλιακές κοινότητες της Αμοργού, των Κουφονησίων, της Πάρου, της Σαντορίνης και της Σύρου. Προσεγγίζοντας «από τα κάτω» την ανεύρεση και τη διατήρηση της κοινοτικής κληρονομιάς, η σειρα εκθέσεων Τέχνες της θάλασσας αναδεικνύει τις λιγότερο απτές και μνημειώδεις μορφές της ναυτικής κουλτούρας, υπογραμμίζοντας τη σημασία τους στο παρόν και το μέλλον.
Η σειρά εκθέσεων πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη του Costas M. Lemos Foundation, του Goethe-Institut Athen και του υπόλοιπου κύκλου υποστηρικτών του Δικτύου Αρχιπέλαγος.